De vragen die helpen om een vraagstuk echt scherp te krijgen

In gesprekken met organisaties merk ik hoe snel we geneigd zijn om richting een oplossing te bewegen. Er ligt een vraag, idee of soms zelfs al een plan. De neiging is om daar meteen op door te pakken. Wat ik in gesprekken dan vaak doe, is eerst een stap terugzetten. Niet om te vertragen om te vertragen, maar om scherper te krijgen waar het eigenlijk over gaat. Daarbij stel ik vaak een aantal vragen.

Allereerst probeer ik te begrijpen welke beslissing er uiteindelijk genomen moet worden.

• Welke keuze wil je straks beter kunnen maken?

• En wie gaat de uitkomsten gebruiken om die beslissing te nemen?

Daarna kijk ik wat er feitelijk gebeurt en wat daarvan eigen interpretatie is van de organisatie.

• Wat gebeurt er daadwerkelijk bij klanten, in gedrag, cijfers of in de markt?

• Kijken we daarbij ook echt vanuit hun perspectief: welk probleem proberen zij op te lossen, waar lopen zij vast en welke behoefte wordt daarin mogelijk niet vervuld?

• En hoe groot is het probleem eigenlijk? Wat verandert er als we niets doen?

En minstens zo belangrijk: Kunnen we echt iets doen met de uitkomsten?

• Als we straks nieuwe inzichten hebben, kan de organisatie daar dan ook op handelen?

• En ligt dat ook binnen de invloed van de organisatie?

Dit zijn niet altijd makkelijke vragen, maar ze helpen wel om symptoom, interpretatie en onderliggende oorzaak uit elkaar te trekken. Meestal wordt het vraagstuk daarna een stuk scherper.

En juist daardoor kun je ook beter bepalen welk onderzoek echt nodig is en hoe je dat het beste kunt aanpakken op een manier die ook echt iets in beweging brengt.